umwelt: herkesin dünyası kendine

"baron jakob von uexküll günümüzde 20. yüzyılın en büyük hayvanbilimcilerinden ve ekolojinin kurucularından biri sayılır. uexküll'ün hayvanların yaşadıkları çevre ile ilgili olarak yaptığı araştırmalar, gerek kuantım fiziğinde, gerekse postmodern sanatta güncelliğini korumaktadır. kuantum fiziği ve postmodern sanat gibi, onun çalışmaları da hayata ilişkin bilimlerde her türlü insan merkezci bakış açısının terk edilmesini ve doğa imgesinin insan ölçütünden radikal bir biçimde arındırılmasını ifade etmektedir.
...
uexküll, sık sık, belli bir hayvan öznenin, bulunduğu çevredeki şeylerle kurduğu ilişkinin, bizim insani dünyamıza bağlı nesnelerle kurduğumuz ilişkiyle aynı zaman ve mekanda gerçekleştiğini düşündüğümüzü belirtir. bu yanılsama, bütün canlıların bulunduğu tek bir dünya olduğu kanısına dayanmaktadır. uexküll ise, bu şekilde tek bir dünyanın ve bütün canlılar için tek bir zaman ve mekanın olmadığını göstermiştir. güneşli bir günde yanımızda uçuştuğunu gördüğümüz arı, yusufçuk böceği ya da sinek bizim onları gözlemlediğimiz şekilde hareket etmemektedirler ve bizimle --ya da kendi aralarında-- aynı zaman ve mekanı paylaşmazlar."
[giorgio agamben, açıklık - insan ve hayvan, s.44-5]

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder