trafik terorü, trafik canavarı, trafik zekası

her yıl kasım ayının üçüncü pazarı dünya trafik kazası kurbanlarını anma günü imiş. bugün yani. dünya sağlık örgütünün verilerine göre her yıl yaklaşık 1.3 milyon insan trafik kazalarında hayatını kaybediyormuş. 50 milyon insan da yaralanıyor veya sakat kalıyormuş. 10-24 yaşları arasındaki gençlerin ölümünde en büyük sebep bizzat trafik kazalarıymış.

dünyada ahvalin kötüye gidişine genelde hastalıklar, savaşlar ve doğal felaketler dayanaktır. peki trafik kazaları neye delalet? insanların ve dünyanın kötü olması olamaz di mi? ölüm pahasına kendini ve çevreyi kontrol etmeyi bilmemek olsa olsa aptallığa delalettir.

eğer bir araç ölüme sebebiyet verebiliyorsa bunun adı ulaşım aracı da olsa basiretsiz kullanımına izin verilemez, verilmemeli. nasıl ki silah almak ağır şartlar gerektiren ruhsata bağlıysa (pratikte bu konu da sorunlu memlekette aslında ya neyse) istatistiklerin de gösterdiği gibi gereksiz ölümlerin en büyük sebebi olan otomobillerde de ruhsat almak ağır şartlara ve cezalara tabi olmalı. hatta trafik kazaları taksirli suçlar kapsamından bile çıkarılmalı. ama bu trafik kazalarını kesinkes önler mi?

bir insanın otomobili kendi inisiyatifinde kullanabilmek için ruhsat alması ne kadar ağır şartlara tabi olursa olsun pek faydasının olacağını sanmıyorum.  nitekim ülkemizde trafik kazalarının ortalama %95'i insan hatalarından kaynaklanıyor. otomobil kullanmak esasında bir yerden başka bir yere hızlı ulaşım amacını taşır (otomobil kullanma sevgisinin kendisi sonradan ortaya çıkan yapay bir güdü olduğu için dikkate almıyorum. kusura bakmasın kimse: seni öldüren bu şey kimseyi güçlü kılmıyor nedense). gideceğimiz yere yönlendirebilmek için otomobili direksiyon, gaz, fren, debriyaj ve vites ile kullanıyor olmamızın gerekmesi tamamen mühendislikle alakalı bir durum. otomobil sektörünün yüzyıllık deneyiminin sadece dizayn, yakıt ve motor aksamda kalması, kazaları ve dahası ölümleri engellemediği açık. sorun sürüş ve genel olarak trafik deneyiminde. o zaman çözüm de sorunun kaynağı olan sürücüde.

oturmuş alışkanlıklar yüzünden ehliyet şartlarını ve trafik cezalarını ağırlaştırmak sorunu sadece azaltır, yavaşlatır ama önlemez. bizzat her yıl milyonlarca ölümün zaten kimseyi korkutamadığı da aşikar. yani ölüm cezası bile versen kimsenin iplediği yok. bu yüzden kurallarda değil, otomobil kullanım deneyiminde değişikliklere gitmek gerekli. emniyet kemeri, hava yastığı vs ile olacak şey değil bu. çünkü bunlar kazaların olmasını değil, olmuş kazanın etkisini önlemeyi amaçlayan metotlar. çözüm ne olabilir peki?

otomobil kullanımı tıpkı uçaklardaki gibi otomatik sürücüde olmalı artık. bilgisayar sektörünün kullanıcı dostu dizayn bağlamında otomobil sektöründen öğrenecek çok şeyi olduğunu düşünmüşümdür hep. ancak nasıl ki şehirlerde trafik ışıkları otomasyona bağlıysa otomobiller de artık yapay zeka sınırlarına ulaşan bilgisayar sektörünün nimetlerinden de faydalanmayı bilmeli. nitekim bu çözümün sinyalleri de gelmeye başladı artık.

internetin şahı google tam da bahsettiğim bu sebeplerden dolayı bir otomatik sürüş teknolojisi geliştirdiğini duyurdu geçen ay. fakat bu google'ın kendi özel teşebbüsü. devletler bu konuya önem vermeli ve kamusal bir  gaye haline getirilmeli, eğer gerçekten trafik kazaları sonucu ölümler ve sakatlanmalar ciddi bir toplumsal sorun olarak görülüyorsa.

boşa konuşuyorum di mi? biliyorum, insanlar kötülükten korktuğu kadar aptallıktan korkmuyorlar. "kader", "allahın takdiri", "alın yazısı" ne için var sanki. kötülükle bir şekilde baş edilebilir. en olmadı allah'a sığınıyor insanlar ("allah'ından bulsun", "bunun öteki tarafı da var" vs). ama aptallıkla nasıl baş edilebilir ki? allah aptallık yapan kulları için ne uyarılar yapıyor, ne cezalar veriyor ki? kendi aptallığını "trafik terörü", "trafik canavarı" gibi nitelendirmelerle ötelemek cehaletten doğan kötülükleri şeytana atfetmekle eşdeğer. galiba bu yüzden satanizmde en büyük günah aptallık. neyse.

trafik kazası kurbanlarını anma günü:
http://www.worlddayofremembrance.org/

trafik kazaları istatistiği:
http://www.who.int/mediacentre/events/annual/road_victims/en/index.html

google'ın geliştirmekte olduğu oto-sürücü teknolojisinin duyurusu:
http://googleblog.blogspot.com/2010/10/what-were-driving-at.html

en büyük günah:
http://www.dpjs.co.uk/stupid.html

alakalı olarak:
• http://obisp.blogspot.com/2010/04/amna-kodumun-istanbulunun-eli-uc-kurus.html
• http://obisp.blogspot.com/2008/07/korku-salaklatir-ve-salaklik-kfre-girer.html