jön türkler

sevan nişanyan, yanlış cumhuriyet adlı kitabında jön türkler hakkında şöyle bir yorumda bulunuyor (s. 242):

"jön türk kadrosu: 1908 devriminden itibaren osmanlı siyasetine hakim olan genç ve deneyimsiz kadro, yüzeysel bir batılılaşmanın hazmedilmemiş fikirleriyle doludur. batı başkentlerinin diplomatik koridorlarında yıllarca yönetim stajı gören tanzimat paşalarının nesli ükenmiştir; abdülhamid yıllarının boğucu durgunluğu, kuşaklararası bilgi ve birikim aktarımını önlemiştir. jön türk ileri gelenlerinin batı hakkında bildikleri, çoğu zaman, taşra liselerinde ve balkan kasabalarının siyasi dedikodularında edinilmiş yarım yamalak fikirlerden öteye geçmez. kıskançlıkla karışık bir kin, batı'ya bakışlarının temelini oluşturur."

aynı kitaptan devam (s. 268):

"genç türk deyimini, "1908 devrimi sırasında 40 yaşından daha genç olup, 1908-1923 yıllarının devrim olaylarında aktif rol oynayan kişiler" olarak tanımlıyoruz. siyasi hayatta oynamış oldukları roller bakımından bu grup ikiye ayrılır: ittihat ve terakki kadrosu, milli mücadele ve cumhuriyet kadrosu. iki küme arasında yaş, eğitim, kariyer ve dünya görüşü düzeyinde ciddi bir farklılaşma tesbit etmek mümkün değildir. çoğu birbirlerini şahsen tanırlar. her iki dönemde türk siyasetini yönlendirenler arasında 1876-1886 doğumlu harbiye, mülkiye, tıbbiye ve galatasaray mezunları çok büyük ağırlık taşırlar. ittihat ve terakki'nin ikinci kademe kadroları daha sonra kemalist devrimin önderleri arasında bulunmuşlardır; ittihat ve terakki döneminde ön safa çıkan genç liderlerin savaştan sonra tasfiye edilişine ise, bir fikir veya üslup veya kuşak ayrılığından çok, savaş ve yenilgi sorumluluğundan doğan siyasi yıpranmanın neden olduğu söylenebilir. bundan dolayı sözkonusu iki kümeyi, ortak özellikler gösteren bir tek "genç türk grubu" olarak mütalaa etmekte bir sakınca görmüyoruz."